CHIỀU DÀY LỚP MẠ KẼM NHÚNG NÓNG BAO NHIÊU LÀ ĐẠT? CÁCH KIỂM TRA VÀ TIÊU CHUẨN ÁP DỤNG CHO VẬT TƯ M&E

CHIỀU DÀY LỚP MẠ KẼM NHÚNG NÓNG BAO NHIÊU LÀ ĐẠT? CÁCH KIỂM TRA VÀ TIÊU CHUẨN ÁP DỤNG CHO VẬT TƯ M&E

R. E. Glover Ltd. Fasteners Supply and MFG

1. Giới thiệu về chiều dày lớp mạ kẽm nhúng nóng

Trong các công trình xây dựng và hệ thống cơ điện M&E, vật tư kim loại thường xuyên phải làm việc trong môi trường có độ ẩm, bụi bẩn và nguy cơ ăn mòn. Vì vậy, lớp mạ kẽm nhúng nóng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bề mặt thép, kéo dài tuổi thọ sản phẩm.

Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào có bề mặt sáng bóng cũng đồng nghĩa với việc đạt chất lượng mạ.

Chiều dày lớp mạ kẽm nhúng nóng là một trong những chỉ tiêu cần được kiểm tra để đánh giá khả năng bảo vệ của lớp phủ. Nếu lớp mạ quá mỏng hoặc không đồng đều, khả năng chống ăn mòn có thể không đáp ứng yêu cầu sử dụng.

Đối với các sản phẩm như ty ren, U-Bolt, thang máng cáp, thanh Unistrut, cùm treo ống và phụ kiện cơ khí M&E, việc kiểm soát chiều dày lớp mạ cần được thực hiện theo đúng tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật của từng dự án.

2. Chiều dày lớp mạ kẽm nhúng nóng là gì?

Chiều dày lớp mạ kẽm nhúng nóng là khoảng cách đo từ bề mặt nền thép đến bề mặt ngoài cùng của lớp phủ kẽm sau quá trình nhúng nóng.

Quá trình này thường được thực hiện bằng cách làm sạch bề mặt thép, xử lý trợ dung và nhúng sản phẩm vào bể kẽm nóng chảy.

Khi tiếp xúc với kẽm nóng chảy, bề mặt thép hình thành các lớp hợp kim sắt – kẽm và lớp kẽm bên ngoài. Cấu trúc này giúp bảo vệ thép trước tác động của môi trường.

Chiều dày lớp mạ thường được biểu thị bằng đơn vị micromet (µm).

Ví dụ:

  • 50 µm tương đương 0,05 mm.

  • 70 µm tương đương 0,07 mm.

  • 85 µm tương đương 0,085 mm.

Việc xác định chiều dày lớp mạ phải căn cứ vào tiêu chuẩn áp dụng, chiều dày thép nền, loại sản phẩm và yêu cầu kỹ thuật của dự án.

Cấu trúc lớp phủ kẽm nhúng nóng trên bề mặt thép, thể hiện các lớp hợp kim sắt – kẽm và lớp kẽm ngoài cùng zencomex

3. Chiều dày lớp mạ kẽm nhúng nóng bao nhiêu là đạt?

Đây là câu hỏi quan trọng khi lựa chọn vật tư phụ M&E cho công trình.

Theo tiêu chuẩn ISO 1461, chiều dày lớp mạ tối thiểu được quy định theo chiều dày vật liệu thép nền đối với sản phẩm mạ kẽm nhúng nóng thành phẩm.

Bảng dưới đây thể hiện các giá trị tham khảo đối với sản phẩm không ly tâm:

Chiều dày thép nền Chiều dày lớp mạ cục bộ tối thiểu Chiều dày lớp mạ trung bình tối thiểu
Trên 6 mm 70 µm 85 µm
Trên 3 mm đến 6 mm 55 µm 70 µm
Từ 1,5 mm đến 3 mm 45 µm 55 µm
Dưới 1,5 mm 35 µm 45 µm

Nguồn tham chiếu: ISO 1461:2022. Cần đối chiếu đúng nhóm sản phẩm và phiên bản tiêu chuẩn được dự án viện dẫn.

Lưu ý: Các giá trị trên không phải một mức chiều dày áp dụng chung cho tất cả vật tư M&E. Sản phẩm ren, phụ kiện nhỏ, chi tiết ly tâm hoặc sản phẩm có quy định kỹ thuật riêng cần được đánh giá theo tiêu chuẩn tương ứng.

Ví dụ, ty ren M10 và bản mã thép dày 8 mm không thể mặc định sử dụng cùng một mức chiều dày lớp mạ tối thiểu.

4. Những tiêu chuẩn áp dụng cho lớp mạ kẽm nhúng nóng

Khi kiểm tra chất lượng lớp mạ kẽm, nhà sản xuất và nhà thầu cần xác định rõ tiêu chuẩn được yêu cầu trong hồ sơ kỹ thuật.

Một số tiêu chuẩn thường được sử dụng gồm:

ISO 1461:2022

Tiêu chuẩn quy định yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với lớp phủ kẽm nhúng nóng trên các sản phẩm bằng sắt và thép thành phẩm.

ASTM A123/A123M

Tiêu chuẩn áp dụng cho lớp phủ kẽm nhúng nóng trên các sản phẩm thép kết cấu, sắt và các sản phẩm liên quan thuộc phạm vi tiêu chuẩn.

ASTM A153/A153M

Tiêu chuẩn áp dụng cho lớp phủ kẽm nhúng nóng trên phụ kiện sắt và thép dạng phần cứng, bao gồm nhiều loại chi tiết nhỏ.

ASTM A780/A780M

Tiêu chuẩn hướng dẫn sửa chữa những khu vực lớp mạ kẽm bị hư hỏng sau quá trình mạ.

Đối với vật tư phụ M&E, cần lựa chọn tiêu chuẩn theo loại sản phẩm, phương pháp sản xuất và yêu cầu của chủ đầu tư. Không nên sử dụng một tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá tất cả sản phẩm.

Kiểm tra chiều dày lớp mạ kẽm bằng thiết bị đo chuyên dụng tại khu vực kiểm tra chất lượng nhà máy

5. Cách kiểm tra chiều dày lớp mạ kẽm nhúng nóng

Để xác định lớp mạ có đáp ứng yêu cầu kỹ thuật hay không, cần sử dụng thiết bị đo chuyên dụng thay vì chỉ quan sát bằng mắt thường.

Hiện nay, có ba phương pháp kiểm tra thường được sử dụng.

5.1. Đo bằng máy đo chiều dày lớp phủ

Đây là phương pháp phổ biến trong quá trình kiểm soát chất lượng tại nhà máy.

Máy đo sử dụng nguyên lý cảm ứng từ để xác định chiều dày lớp phủ không từ tính trên nền thép từ tính.

Quy trình kiểm tra gồm:

  1. Làm sạch bụi bẩn và tạp chất trên bề mặt sản phẩm.

  2. Kiểm tra và hiệu chuẩn thiết bị đo theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

  3. Chọn các vị trí đo đại diện trên bề mặt sản phẩm.

  4. Đặt đầu dò vuông góc với bề mặt cần kiểm tra.

  5. Ghi nhận kết quả tại từng vị trí.

  6. Tổng hợp và đánh giá kết quả theo tiêu chuẩn áp dụng.

Đối với sản phẩm có hình dạng phức tạp như U-Bolt, cùm treo ống hoặc thanh Unistrut, cần lựa chọn vị trí đo phù hợp để hạn chế sai số do hình dạng và độ cong bề mặt.

Sử dụng máy đo chiều dày lớp phủ để kiểm tra độ dày mạ kẽm trên bề mặt thép sau khi nhúng nóng.

5.2. Phương pháp kiểm tra khối lượng lớp mạ

Phương pháp này xác định lượng kẽm trên một đơn vị diện tích bề mặt sản phẩm.

Kết quả thường được biểu thị bằng gam trên mét vuông (g/m²).

Thông qua khối lượng lớp phủ và diện tích bề mặt, có thể xác định chiều dày tương đương của lớp mạ theo phương pháp quy định trong tiêu chuẩn.

Phương pháp này thường được sử dụng trong thử nghiệm chuyên sâu hoặc khi cần đánh giá kết quả có tính đối chứng.

5.3. Phương pháp kiểm tra mặt cắt hiển vi

Phương pháp này sử dụng mẫu cắt ngang của sản phẩm để quan sát cấu trúc lớp phủ dưới kính hiển vi.

Kỹ thuật viên có thể đánh giá:

  • Chiều dày các lớp phủ.

  • Cấu trúc lớp hợp kim sắt – kẽm.

  • Độ đồng đều của lớp mạ.

  • Tình trạng liên kết giữa lớp mạ và nền thép.

Đây là phương pháp kiểm tra chuyên sâu, thường được thực hiện tại phòng thí nghiệm khi cần phân tích cấu trúc lớp phủ hoặc giải quyết vấn đề kỹ thuật.

Kiểm tra mặt cắt lớp mạ kẽm nhúng nóng bằng kính hiển vi trong phòng thí nghiệm vật liệu.

6. Những yếu tố ảnh hưởng đến chiều dày lớp mạ kẽm

Chiều dày lớp mạ không chỉ phụ thuộc vào thời gian nhúng sản phẩm trong bể kẽm nóng chảy. Nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sau khi mạ.

6.1. Thành phần hóa học của thép

Thành phần hóa học của thép nền có thể ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ phản ứng giữa thép và kẽm nóng chảy.

Đặc biệt, hàm lượng silic và photpho có thể tác động đến sự phát triển của các lớp hợp kim sắt – kẽm.

Vì vậy, việc lựa chọn vật liệu đầu vào phù hợp là yếu tố quan trọng trước khi tiến hành gia công và mạ.

6.2. Tình trạng bề mặt thép

Bề mặt thép cần được làm sạch dầu mỡ, gỉ sét và các tạp chất trước khi mạ.

Nếu quá trình xử lý bề mặt không đạt yêu cầu, lớp kẽm có thể không hình thành đồng đều tại một số vị trí.

6.3. Nhiệt độ và thời gian nhúng

Nhiệt độ bể kẽm, thời gian nhúng và tốc độ rút sản phẩm đều ảnh hưởng đến quá trình hình thành lớp phủ.

Việc kiểm soát các thông số công nghệ giúp hạn chế tình trạng lớp mạ quá dày, không đồng đều hoặc xuất hiện khuyết tật bề mặt.

6.4. Hình dạng và kết cấu sản phẩm

Những sản phẩm có nhiều góc khuất, lỗ nhỏ hoặc kết cấu phức tạp cần được thiết kế và bố trí phù hợp cho quá trình mạ.

Ví dụ, U-Bolt, bản mã, cùm treo ống và các chi tiết gia công từ thép tấm có thể có sự khác biệt về khả năng thoát kẽm và phân bố lớp phủ.

Công đoạn nhúng nóng các chi tiết thép gia công trong bể kẽm tại nhà máy mạ kẽm.

7. Yêu cầu kiểm tra lớp mạ đối với từng loại vật tư phụ M&E

Mỗi loại vật tư phụ M&E có đặc điểm kết cấu và điều kiện sử dụng khác nhau. Vì vậy, việc kiểm tra chiều dày lớp mạ cần căn cứ vào loại sản phẩm và yêu cầu kỹ thuật cụ thể.

7.1. Ty ren mạ kẽm nhúng nóng

Ty ren mạ kẽm nhúng nóng sử dụng trong hệ thống treo ống và giá đỡ cơ điện M&E

 

Ty ren thường được sử dụng để liên kết hệ thống treo ống, thang máng cáp và các kết cấu giá đỡ.

Khi kiểm tra sản phẩm, cần chú ý:

  • Chiều dày lớp mạ trên thân ty ren.

  • Độ đồng đều của lớp phủ.

  • Tình trạng bề mặt ren sau mạ.

  • Khả năng lắp ghép với đai ốc tương ứng.

  • Tình trạng bong tróc hoặc vùng không được phủ kẽm.

Lưu ý kỹ thuật: Ty ren là sản phẩm có ren, cần xác định tiêu chuẩn mạ dành cho chi tiết ren và phương pháp xử lý sau mạ. Không nên áp dụng máy móc bảng chiều dày dành cho thép tấm hoặc kết cấu thép không ly tâm.

7.2. Thang máng cáp mạ kẽm nhúng nóng

Thang máng cáp thép mạ kẽm nhúng nóng phục vụ lắp đặt hệ thống điện và cơ điện công trình.

Đối với thang máng cáp, cần kiểm tra các vị trí:

  • Bề mặt đáy máng và thành máng.

  • Các góc gấp và mép cắt.

  • Vị trí lỗ đột và lỗ liên kết.

  • Mối hàn và các khu vực gia công.

  • Độ đồng đều của lớp mạ trên toàn bộ sản phẩm.

Đặc biệt, những khu vực được gia công hoặc hàn sau khi mạ cần có phương án xử lý phù hợp theo yêu cầu kỹ thuật.

7.3. U-Bolt và cùm treo ống

U-Bolt và cùm treo ống mạ kẽm nhúng nóng sử dụng trong hệ thống đường ống M&E.

 

Đối với U-Bolt và cùm treo ống, cần kiểm tra:

  • Chiều dày lớp mạ trên thân sản phẩm.

  • Bề mặt tại các vị trí uốn cong.

  • Khu vực ren và đầu liên kết.

  • Độ đồng đều của lớp phủ.

  • Khả năng lắp ghép với đai ốc và phụ kiện.

Các chi tiết có đường kính nhỏ hoặc được xử lý ly tâm sau mạ cần được đánh giá theo tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng.

7.4. Thanh Unistrut và phụ kiện liên kết

Thanh Unistrut và phụ kiện liên kết mạ kẽm sử dụng trong hệ thống giá đỡ cơ điện M&E

Thanh Unistrut thường được sử dụng để tạo hệ khung đỡ cho đường ống, máng cáp và thiết bị cơ điện.

Khi kiểm tra cần chú ý:

  • Bề mặt trong và ngoài thanh.

  • Mép cắt và vị trí đột lỗ.

  • Các góc cạnh và vị trí tạo hình.

  • Khả năng lắp ghép với phụ kiện liên kết.

Việc kiểm tra cần được thực hiện trên các vị trí đại diện, bảo đảm phù hợp với phương pháp lấy mẫu của tiêu chuẩn áp dụng.

8. Những lỗi thường gặp khi kiểm tra lớp mạ kẽm nhúng nóng

Trong quá trình sản xuất và nghiệm thu vật tư M&E, một số lỗi có thể ảnh hưởng đến chất lượng lớp phủ.

Lỗi thường gặp Nguyên nhân có thể
Lớp mạ không đồng đều Điều kiện xử lý bề mặt hoặc quá trình mạ chưa phù hợp
Xuất hiện vùng không phủ kẽm Bề mặt chưa được làm sạch hoặc có tạp chất
Lớp mạ quá dày Thành phần thép và điều kiện công nghệ mạ
Bề mặt có cục kẽm, gai kẽm Quá trình thoát kẽm hoặc làm nguội chưa phù hợp
Xuất hiện vết trắng khi lưu kho Hiện tượng ố trắng do bảo quản trong điều kiện ẩm, thông gió kém
Ren khó lắp ghép Chiều dày lớp phủ và dung sai ren chưa được tính toán phù hợp

Không phải mọi vết trắng hoặc bề mặt xám đều đồng nghĩa với việc sản phẩm không đạt chất lượng. Cần đánh giá theo bản chất khuyết tật, mức độ ảnh hưởng và tiêu chí chấp nhận của tiêu chuẩn.

9. Quy trình kiểm soát chất lượng lớp mạ trước khi xuất xưởng

Để hạn chế sai sót trong quá trình cung ứng vật tư cho công trình, nhà sản xuất cần xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng.

Quy trình tham khảo gồm:

Bước 1: Kiểm tra vật liệu đầu vào

Xác nhận chủng loại thép, kích thước, chiều dày và các thông tin liên quan đến vật liệu.

Bước 2: Kiểm tra sản phẩm sau gia công

Đánh giá kích thước, hình dạng, mối hàn, vị trí đột lỗ và các yêu cầu kỹ thuật trên bản vẽ.

Bước 3: Kiểm tra sau mạ

Quan sát bề mặt, kiểm tra vùng phủ kẽm và các khuyết tật có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng.

Bước 4: Đo chiều dày lớp mạ

Sử dụng thiết bị đo chuyên dụng, thực hiện phép đo tại các vị trí đại diện theo tiêu chuẩn và kế hoạch lấy mẫu.

Bước 5: Tổng hợp hồ sơ chất lượng

Lưu giữ kết quả kiểm tra, biên bản nghiệm thu, chứng từ vật liệu và các hồ sơ liên quan theo yêu cầu của dự án.

Bước 6: Kiểm tra trước khi đóng gói và giao hàng

Đảm bảo sản phẩm được phân loại, đóng gói và bảo quản phù hợp, hạn chế va đập hoặc hư hỏng lớp mạ trong quá trình vận chuyển.

Kiểm tra, phân loại và hoàn thiện vật tư cơ khí mạ kẽm trước khi đóng gói xuất xưởng.

10. Vì sao cần kiểm soát chiều dày lớp mạ trước khi giao hàng?

Kiểm soát chiều dày lớp mạ giúp nhà sản xuất và nhà thầu hạn chế rủi ro trong quá trình sử dụng vật tư.

Đối với các dự án M&E, chất lượng lớp mạ ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ sản phẩm trong môi trường làm việc thực tế.

Một quy trình kiểm tra phù hợp mang lại nhiều lợi ích:

  • Tăng khả năng chống ăn mòn: Giúp bảo vệ nền thép trước tác động của môi trường.

  • Đảm bảo yêu cầu kỹ thuật: Sản phẩm đáp ứng tiêu chí đã thống nhất trong hồ sơ dự án.

  • Hạn chế lỗi khi nghiệm thu: Giảm nguy cơ phải sửa chữa hoặc thay thế vật tư.

  • Kiểm soát chất lượng đồng bộ: Tạo cơ sở đánh giá giữa các lô hàng.

  • Nâng cao độ tin cậy: Giúp nhà thầu chủ động hơn trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp.

Đặc biệt, đối với những công trình có yêu cầu hồ sơ CO/CQ, chứng từ vật liệu và kết quả kiểm tra chất lượng, việc lưu trữ thông tin theo từng lô sản phẩm là rất cần thiết.

11. ZENCOMEX ZCE – Giải pháp cung ứng vật tư phụ M&E cho công trình

Sản phẩm vật tư cơ điện M&E và phụ kiện kim khí phục vụ các dự án xây dựng công nghiệp.

ZENCOMEX – ZCE hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, gia công và cung ứng vật tư phụ cơ điện M&E, phục vụ nhu cầu của nhà thầu cơ điện và các đơn vị thi công xây dựng.

Danh mục sản phẩm của ZENCOMEX bao gồm:

  • Ty ren M6 – M30.

  • Thanh Unistrut và thanh U/V đột lỗ.

  • Thang máng cáp và phụ kiện liên kết.

  • U-Bolt và cùm treo ống.

  • Kẹp xà gồ, Beam Clamp và kẹp ty ren.

  • Bản mã, giá đỡ và chi tiết cơ khí gia công theo bản vẽ.

  • Bulong, đai ốc, long đền và phụ kiện kim khí.

ZENCOMEX chú trọng việc kiểm soát thông số kỹ thuật, quy cách sản phẩm và yêu cầu chất lượng theo từng đơn hàng.

Đối với những sản phẩm có yêu cầu mạ kẽm nhúng nóng, khách hàng nên thống nhất trước tiêu chuẩn áp dụng, chiều dày lớp phủ, phương pháp kiểm tra và hồ sơ nghiệm thu để bảo đảm phù hợp với yêu cầu dự án.

ZENCOMEX ZCE – Đồng hành cùng nhà thầu trong cung ứng vật tư phụ M&E và giải pháp gia công cơ khí.

Thông tin liên hệ:

  • Email: cpzencomex@gmail.com

  • Hotline: 0978 018 534

  • Địa chỉ: 217B Hà Duy Phiên, Bình Mỹ, TP.HCM.

Zalo