Lực siết bu lông là gì? Vì sao cần kiểm soát lực siết?
Trong quá trình lắp đặt các liên kết cơ khí, kết cấu thép, hệ thống M&E hoặc thiết bị công nghiệp, lực siết bu lông là yếu tố quyết định khả năng làm việc và độ an toàn của mối ghép.
Lực siết bu lông là lực xoắn tác động lên đầu bu lông hoặc đai ốc nhằm tạo ra lực căng trong thân bu lông, giúp ép chặt các chi tiết liên kết với nhau.
Đơn vị đo lực siết phổ biến:
Nm (Newton mét)
Việc siết bu lông đúng tiêu chuẩn giúp:
- Đảm bảo liên kết chắc chắn.
- Hạn chế hiện tượng rung lỏng trong quá trình sử dụng.
- Tránh làm biến dạng hoặc gãy bu lông.
- Tăng tuổi thọ công trình và thiết bị.
Nếu lực siết quá nhỏ, bu lông có thể bị lỏng trong quá trình vận hành. Nếu lực siết quá lớn, bu lông có thể bị kéo giãn vượt giới hạn chịu tải.
1. Các yếu tố ảnh hưởng đến lực siết bu lông
Không phải tất cả bu lông đều sử dụng cùng một lực siết. Thông số này phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
1.1. Kích thước bu lông
Đường kính bu lông càng lớn thì khả năng chịu lực càng cao và lực siết yêu cầu càng lớn.
Ví dụ:
- Bu lông M8 có lực siết nhỏ hơn M16.
- Bu lông M20 cần lực siết lớn hơn nhiều so với M10.
1.2. Cấp bền của bu lông
Cấp bền thể hiện khả năng chịu kéo của bu lông.
Một số cấp bền phổ biến:
- 4.6
- 5.8
- 8.8
- 10.9
- 12.9
Trong đó:
- Bu lông cấp 8.8 thường dùng trong xây dựng và cơ khí.
- Bu lông cấp 10.9, 12.9 dùng cho các vị trí chịu tải lớn.
1.3. Tình trạng bề mặt ren
Lực ma sát ảnh hưởng rất lớn đến lực siết.
Hai trường hợp thường gặp:
Ren khô:
- Ma sát cao.
- Cần lực siết lớn hơn.
Ren có dầu bôi trơn:
- Ma sát giảm.
- Cùng một lực siết nhưng lực căng trong bu lông lớn hơn.
2. Bảng tra lực siết bu lông cấp bền 8.8
Dưới đây là bảng lực siết tham khảo cho bu lông cấp bền 8.8 sử dụng phổ biến trong xây dựng và cơ khí.
| Kích thước bu lông | Lực siết tham khảo (Nm) |
|---|---|
| M6 | 10 |
| M8 | 25 |
| M10 | 50 |
| M12 | 85 |
| M14 | 135 |
| M16 | 210 |
| M18 | 290 |
| M20 | 410 |
| M22 | 550 |
| M24 | 710 |
| M27 | 1050 |
| M30 | 1450 |
| M33 | 1900 |
| M36 | 2500 |
Lưu ý: Giá trị trên mang tính tham khảo, có thể thay đổi theo tiêu chuẩn sản xuất, hệ số ma sát và điều kiện lắp đặt.
3. Bảng lực siết bu lông cấp bền 10.9
Bu lông cấp bền 10.9 thường sử dụng trong:
- Kết cấu thép.
- Nhà xưởng công nghiệp.
- Máy móc tải trọng lớn.
- Công trình cầu đường.
| Kích thước | Lực siết tham khảo |
|---|---|
| M8 | 35 Nm |
| M10 | 70 Nm |
| M12 | 120 Nm |
| M14 | 190 Nm |
| M16 | 300 Nm |
| M18 | 410 Nm |
| M20 | 580 Nm |
| M22 | 780 Nm |
| M24 | 1000 Nm |
| M27 | 1450 Nm |
| M30 | 2000 Nm |
4. Bảng lực siết bu lông inox 304
Bu lông inox 304 có khả năng chống ăn mòn tốt, thường dùng trong:
- Công trình ngoài trời.
- Môi trường ẩm.
- Nhà máy thực phẩm.
- Hệ thống M&E.
- Thiết bị công nghiệp.
| Kích thước | Lực siết tham khảo |
|---|---|
| M6 | 7 Nm |
| M8 | 18 Nm |
| M10 | 35 Nm |
| M12 | 60 Nm |
| M16 | 150 Nm |
| M20 | 280 Nm |
Khi sử dụng bu lông inox cần chú ý hiện tượng kẹt ren (galling). Vì vậy nên:
- Không siết quá nhanh.
- Làm sạch ren trước khi lắp.
- Sử dụng chất chống bó ren khi cần thiết.
5. Hướng dẫn cách siết bu lông đúng kỹ thuật
Bước 1: Kiểm tra bu lông
Trước khi lắp đặt cần kiểm tra:
- Kích thước.
- Cấp bền.
- Tình trạng ren.
- Bề mặt bu lông.
Không sử dụng bu lông:
- Cong.
- Nứt đầu.
- Mòn ren.
- Biến dạng.
Bước 2: Sử dụng dụng cụ phù hợp
Các thiết bị thường dùng:
- Cờ lê lực.
- Súng siết lực.
- Máy siết bu lông thủy lực.
Đối với các liên kết quan trọng, nên dùng cờ lê lực để kiểm soát chính xác momen siết.
Bước 3: Siết theo nhiều giai đoạn
Không nên siết đạt lực tối đa ngay từ lần đầu.
Quy trình phổ biến:
- Lần 1: Siết khoảng 30% lực yêu cầu.
- Lần 2: Siết khoảng 60%.
- Lần 3: Đạt 100%.
Với các liên kết nhiều bu lông nên siết theo hình chéo để lực phân bố đều.
6. Một số câu hỏi thường gặp về lực siết bu lông
Bu lông M10 siết bao nhiêu Nm?
Bu lông M10 cấp bền 8.8 thường có lực siết khoảng 50 Nm.
Bu lông M12 siết bao nhiêu Nm?
Bu lông M12 cấp bền 8.8 có lực siết tham khảo khoảng 85 Nm.
Có nên dùng súng bắn bu lông để siết không?
Có thể sử dụng, tuy nhiên với các liên kết yêu cầu độ chính xác cao nên kết hợp kiểm tra bằng cờ lê lực.
Bu lông inox có siết giống bu lông thép không?
Không. Bu lông inox có đặc tính vật liệu khác nên cần lực siết phù hợp để tránh bó ren và hư hỏng.
7. Zencomex cung cấp bu lông và vật tư liên kết chất lượng cao
Zencomex chuyên cung cấp:
✅ Bu lông inox 304
✅ Bu lông inox 316
✅ Bu lông cường độ cao 8.8, 10.9
✅ Đai ốc inox
✅ Long đen inox
✅ Thanh ren mạ kẽm
✅ Vật tư phụ M&E
Sản phẩm đáp ứng nhu cầu:
- Xây dựng dân dụng.
- Nhà thép tiền chế.
- Công trình M&E.
- Nhà máy sản xuất.
- Công nghiệp cơ khí.
Liên hệ Zencomex để được tư vấn lựa chọn loại bu lông, cấp bền và lực siết phù hợp nhất cho từng công trình.
CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ THUẬT SẢN XUẤT VÀ XUẤT NHẬP KHẨU (ZCE)
Thương hiệu: ZENCOMEX
Địa chỉ nhà máy:
217B Hà Duy Phiên (TL9), Bình Mỹ, TP. Hồ Chí Minh
Hotline tư vấn & báo giá:
☎ 0978 018 534
Email:
cpzencomex@gmail.com
Website:
https://zencomex.net
https://maps.app.goo.gl/S1onVxTuXtaZ3ZfR7?g_st=az